Steengoed importeert échte Barnsteen, ook wel eens onterecht Amber genoemd, direct uit Estland aan de Oostzee. De ‘stenen’ worden rechtstreeks gekocht bij de Barnsteen slijpers in de regio.

(Amber in de Engelse taal is wel degelijk Barnsteen; in de Nederlandse taal staat Amber voor een grijsachtig materiaal en is afkomstig van de potvis. https://nl.wikipedia.org/wiki/Amber_(potvis))

Barnsteen is geen echte steen, maar een fossiele boomhars. Barnsteen is met name een beroemde ‘steensoort’ geworden na de kaskraker en Dinosauriër film, Jurrassic Park. De vraag steeg gigantisch naar deze bijzondere hars ‘steen’ toen men zag hoe het DNA van een dinosauriër  uit een, in de hars gevangen, muskiet werd gehaald.

Ineens zagen mensen dat Barnsteen miljoenen jaren oude hars is van een fossiele pijnboom. Een oeroud stukje boomsap waar, in sommige gevallen, insecten of stukjes van planten zijn ‘vereeuwigd’.

Barnsteen en Kopal

Beide ‘stenen’  zijn harsen, maar Barnsteen is veel ouder dan Kopal. Kopal kan in leeftijd variëren van enkele honderden jaren tot meerdere miljoenen jaren oud.  Eigenlijk zou je kunnen zeggen dat er twee soorten barnsteen zijn: de echte 'oude' barnsteen en de 'jongere' barnsteen die we Kopal noemen. Vrij bekend is de Kopal uit Madagaskar. Ook daar kunnen insecten en andere kleine beestjes in voorkomen. Kopal is lichter van kleur dan de oudere Barnsteen. Kopal wordt met name in tropische gebieden aangetroffen. 
De hars

De fossiele barnsteen is vele miljoenen jaren (200 - 3 miljoen jaar) geleden uit een boom gedropen en vervolgens versteend. Barnsteen kent meerdere kleurvarianten. Zo kennen we hem niet alleen in allerlei geelschakeringen maar ook met een oranje, rode, bruine, zwarte en zelfs witte kleur. De verschillende kleuren van de barnsteen kunnen ontstaan onder invloed van onder andere temperatuur, lucht en licht. Daarnaast kan de doorzichtigheid heel verschillend zijn. Echte fossiele Barnsteen wordt op het schiereiland Samland gevonden, dat deel uit maakt van de Russische exclave Kaliningrad. Dit gebied  zorgt tegenwoordig voor 90% van de wereldbarnsteenproductie. Barnsteen wordt verder met name gevonden in de Baltische regio (Polen, Kaliningrad, Litouwen, Letland en Estland). 

Wij krijgen nogal eens vragen of opmerkingen over de echtheid van Barnsteen, omdat men twijfelt of het geen plastic of een ander nepmateriaal is. Deze twijfel is volledig terecht. Er wordt veel onechte Barnsteen aangeboden. Met name de Barnstenen met insluitsels zoals kleine insecten worden op grote schaal geproduceerd en als echt verkocht. Houd er rekening mee, dat er veel met plastic, kunsthars, glas en kunststof wordt  gerommeld.

Ons advies is om alleen bij een betrouwbare leverancier te kopen. Maar je kunt zelf een aantal testjes uitvoeren om er zekerder van te zijn dat het om echte fossiele Barnsteen gaat.

De eerste test is een ‘reuk test’

Echte Barnsteen heeft bij verhitting de specifieke geur van dennenbomen en zal niet smelten. Vervalsingen van plastic zullen smelten en naar verbrand plastic ruiken. Kopal zal ook smelten, maar een zoetige geur afgeven.

De ‘hete naald’  test Dit is waarschijnlijk de meest effectieve manier om de echtheid te bepalen. Verhit een naald en prik deze in de Barnsteen (het liefst in een bestaand of een geboord gat). De geur van dennen is onmiskenbaar.

Houd er rekening mee, dat dit niet de zuivere geur is van naaldbomen die je gewend bent, maar gemengd met de verbrande geur van overige materialen (naalden, stof, vervuiling etc.). De geur is echter wel duidelijk te onderscheiden van verbrand plastic of kunststof.

De ‘drijf’ test

Echte Barnsteen drijft in zout water. Voor dit testje neem je 1 deel zout op 2 delen water. Wacht tot het zout volledig is opgelost. Blijft de Barnsteen drijven of zinkt hij naar de bodem? Echte Barnsteen blijft drijven.  De jongere ‘ Barnsteen’  Kopal zal zinken, ook plastic zal zinken.

 Andere testjes zijn:

Neem wat aceton en plaats een druppeltje op de Barnsteen. De nepsteen zal binnen 2 à 3 seconden aangetast worden. Bij de echte Amber zal je niets merken of na een veel langere tijd een wat dof plekje zien.

Het klinkt misschien vreemd, maar proef de steen. Nep Barnsteen heeft geen smaak in tegenstelling tot de echte Barnsteen. Soms wordt echte Amber gemengd met imitatie en in een vorm gegoten. Deze Barnsteen zou dus wel degelijk ook een ‘smaakje’ kunnen hebben.  Dus deze test kun je het best in combinatie met een andere test uitvoeren.

 

Uiteraard bent u 100% zeker van de echtheid van uw steen na een analyse door een Edelsteen deskundige (Gemmoloog). Op het internet kunt u de gegevens van meerdere gespecialiseerde bureaus vinden.